Kimlik, Cinsiyet, Kültür, İnanç, Irk, Ulus
Bu hatta yer alan kitaplar
Kimlik ve çeşitlilik hattı; Montessori’nin barış vizyonunu, çağdaş önyargı karşıtı çalışmalarla buluşturan bu iki kitaba yaslanıyor.
Neden erken çocuklukta kimlik konuşuyoruz?
Yetişkinler çoğu zaman “Aman karışmayalım, çocuk bunları bilmesin.” der ama çocuk zaten görür: Kimlerle daha çok sohbet ediliyor, kimin yemeği “kokuyor”, kim “espri kaldırabilir”, kim asla eleştirilmiyor?
Montessori için barış eğitimi; herkesin aynı olması değil, her çocuğun hikâyesine yer açıp başkalarının hikâyesine saygıyı öğretmektir.
Zor sorular için mini ilkeler
- Önce merak: Hemen cevaplamak yerine, “Bunu sormana ne sebep oldu?” diyerek hikâyeyi duy.
- Kısa ve net: Tek seferde bir cümle; yaşa uygun, dürüst ve sade.
- Aileyle uyum: Öğretmen ya da bakıcıysan, ebeveynle iş birliğini zorla değil ama açıkça davet et.
- Onuru koru: Bir çocuğu ya da ailesini, odadayken “örnek vaka”ya çevirmekten kaçın.
Mini cümle örnekleri
Beden ve mahremiyet (erken çocukluk):
“Vücudumuz önemli ve özeldir. Özel bölgelerimizin isimlerini doğru kullanırız ve bu bölgeleri sadece bizi temizleyen ya da muayene eden güvendiğimiz yetişkinler görür.”
Kültür ve inanç:
“Bazı aileler dua eder, bazıları etmez. Bazı ailelerin özel günleri ve kıyafetleri vardır. Bu odada kimsenin özel gününe ya da inancına gülmeyiz, taklit etmeyiz; sadece saygıyla dinleriz.”
Irk ve adaletsizlik:
“İnsanların cilt rengi ve geçmişi farklı olabilir. Dünyada bazı gruplar bu yüzden haksızlığa uğramıştır. Biz burada herkese adil davranmayı ve biri incindiğinde yanında durmayı pratiğe döküyoruz.”
Günlük hayattan ve sosyal medyadan senaryolar
- Yorumlar: Çocuk, birinin kimliğiyle ilgili alaycı yorumların olduğu bir video görüyor.
- Okul bahçesi: Bir çocuğun evden getirdiği yemek “tuhaf” bulunup alay konusu oluyor.
- Aile ortamı: Büyükler, belli gruplar için rahatça genelleyici ve kırıcı ifadeler kullanıyor.
Her durumda önce durup gördüğümüzü adlandırmak, sonra farklı bir yol önermek mümkündür. Zamanla çocuk, hem içte netlik hem dışta cesaret geliştirir.